Historia (11)
Z pułku szwoleżerów gwardii wywodziło się szereg późniejszych oficerów, w tym generałów okresu wojen napoleońskich i powstania listopadowego. Jak przypominał Józef Załuski w " Wspomnienia o pułku lekkokonnym polskim gwardyi Napoleona I, przez cały czas od zawiązania pułku w roku 1807, aż do końca w roku 1814.":
"Z (…) ochotników złożony był pułk gwardyi polskiej. Nie nam sądzić, z jakich powodów utworzył go Napoleon; ale i panu Thiersowi — aczkolwiek ex-ministrowi, mówcy i pisarzowi głośnemu, nie jest dano orzekać: że Napoleon zwerbował sobie pułczek w Warszawie, dla pokazania Paryźanom kurtek i czapek polskich.
4 sierpnia 1923 roku, rozkazem Ministra Spraw Wojskowych gen. broni Stanisława Szeptyckiego nr 126 ustanowiono dzień 15 sierpnia - rocznicę zwycięskiej bitwy warszawskiej w 1920 r. - świętem Wojska Polskiego:
W dniu tym wojsko i społeczeństwo czci chwałę oręża polskiego, której uosobieniem i wyrazem jest żołnierz. W rocznicę wiekopomnego rozgromienia nawały bolszewickiej pod Warszawą święci się pamięć poległych w walkach z wiekowym wrogiem o całość i niepodległość Polski.
Obchodzone przez cały okres II Rzeczpospolitej i uchylone przez komunistów, przywrócone zostało po odzyskaniu niepodległości, ustawą Sejmu z 30 lipca 1992 r. Rocznica ta ma jednak i dalsze konotacje, sięgając między innymi zdobycia Smoleńska w 1812 roku. Wiąże się też z obchodzonymi w ten dzień imieninami cesarza Napoleona. Przypomnijmy sierpniowe dni 1812 roku, piórem Józefa Załuskiego:
Są bitwy, które przechodzą do historii odciskając piętno na dziejach wojen i kampanii, stając się z biegiem czasu legendą. Niewątpliwie należy do nich szarża Pierwszego Pułku Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej pod Somosierra 30 listopada 1808 roku.
Jerzy Lubomski
I Régiment de cheveau-légers (Polonais) de la Garde Impériale - Pułk Lekkokonnych Gwardii Cesarskiej, jedyna jednostka tego okresu nosząca Polskę w nazwie, powstał w związku z wjazdem Napoleona do Warszawy w 1807. Eskortą Cesarza była gwardia honorowa złożona z miejscowej szlachty. Ich lojalność oraz postępowanie wywarło na niego taki wpływ, że postanowił utworzyć pułk jazdy i włączyć w skład Gwardii. Pułk składał się z czterech szwadronów oraz sztabu i liczył łącznie 968 ludzi.
Utworzony w Warszawie odezwą Rady Administracyjnej warszawskiej z d. 19.11.1807 i dekretem cesarskim 6.IV.1807, należał do starej gwardji cesarskiej.
Dowódca: płk Krasiński Wincenty 7.IV.1807, gen. bryg. 16.XII 1811, gen. dyw. 18.XI.1813.
Bitwy i potyczki: Rio Seco 14.VII.1808, Burgos 10.X, Somo Sierra 30.XI, Esslingen 22.V.1809, Wagram 6.VII, Wilno 28.VI.1812, Mochylów 22.VII, Smoleńsk 16.VIII, Mało-Jarosławiec 25.X, Krasnoje 17.XI, nad rz. Berezyną 28.XI, Lutzen 2.V 1813, Bautzen 5.V, Reichenbach 22.V, Gorlice 21.VIII, Drezno 27.VIII,' Peterswalde 16.IX, Lipsk 18, 19.X, Hanau 30.X, Nieder Isigheim 30.X, St. Disier 27.I 1814, Brienne 29.I. La Rothiere 1, 2.II, Champaubert 10, 14.II, Montmirail 11.II, Chateau - Thierry 12.II, Vauchamps 14.II, Villeneuve 14.II, Montereau 18.II, Troyes 24.II, Rocourt 3.III, Braisne 4.III, Bery-au-Bac 5.III, Craone 7.III, Laon. 8.III, Reims 13.III, Fere-Champenoise 28.III, Arcis-sur-Aube 20, 21.III, Vitry 23.III, St. Dizier 26.III, Bourget 29.III, Paryż 30.III, Waterloo 18. VI. 1815.
(Na podstawie: RODOWODY PUŁKÓW POLSKICH I ODDZIAŁÓW RÓWNORZĘDNYCH, Bronisław Gembarzewski, Biblioteka Muzeum Wojska, Warszawa 1925).
Wszystko zaczęło się pod koniec XVIII wieku, tuż nad rzeką Bzurą i nieopodal Sochaczewa. W roku 1789, w jednym z majątków rodziny Skarżyńskich, herbu Bończa, a był to Gawłów albo Żuków1, przyszedł na świat Ambroży Skarżyński, drugi syn Jerzego i Bibiany, Izydory z Lanckorońskich. Dzień urodzin przypadł prawdopodobnie na 4 października, natomiast 7 grudnia tegoż roku, miał miejsce chrzest.
Spotkałem się z informacją, że dziecko ochrzczone zostało ...w kościele parafialnym w Żukowie... tyle tylko, że w Żukowie kościoła nie ma, jest natomiast w Sochaczewie, pod wezwaniem św. Wawrzyńca i to prawdopodobnie tu, doszedł on do skutku. Na chrzcie nadano dziecku imiona Ambroży, Mikołaj. Możliwe, że wcześniej niemowlę ochrzczone zostało z wody w Żukowie, obecnie z powodu braku ksiąg parafialnych dotyczących tamtego okresu nie ma już możliwości podania dokładnych informacji. Możliwym jest również i to, że rzecz cała wynikła z najzwyklejszej pomyłki. Miejsce urodzenia niemowlęcia wzięte zostało za miejsce jego chrztu2, a dalej kojarzono to z kościołem. Tak było choćby z Aleksandrem Walewskim, w pewnym sensie związanym z przedstawianą tu historią, autor książki Kłopoty z Panią Walewską, Marian Brandys, zapisał, że Walewski ochrzczony został w Walewicach.
Jesus Martin Sappia
Pułkownik kawalerii
(tłumaczenie nieoficjalne)
4 listopada 1808 roku, przez Tuluzę, wkracza do Hiszpanii Napoleon. Klęska pod Bailen wstrząsnęła Europą i upokorzyła Cesarstwo.
Największe znane w epoce nowożytnej wojsko "grand Armée", odnosi całą serię zwycięstw, poczynając od bitew pod Gamonal i Espinosa de los Monteros w prowincji Burgos, poprzez Tudela w prowincji Nawarra, skończywszy na przeprawie przez Somosierra.
o pułku lekkokonnym gwardii Napoleona I przez cały czas od zawiązania pułku aż do końca w roku 1814
Fragmenty
Wspomnienie I
Rok 1807
Pułki: lekkokonny gwardii Napoleona i ułanów, nadwiślańskimi zwanych, numerem 7. w armii francuskiej oznaczony, pułki te są następcami owych sławnych Lisowczyków. Równie jak oni, rozniosły te pułki daleko i szeroko sławę jazdy polskiej z tą chlubną dla siebie różnicą, że żadnym zakałem nie obarczyły swego i Polski imienia.
Poza wojskiem polskiem Księstwa Warszawskiego istnieją już w 1807 r. pułki polskie w służbie cesarskiej: pułk lekko-konny gwardji i legja «polsko-włoska» (reszta Legjonów Dąbrowskiego), która nie znalazła miejsca w etacie wojska narodowego i musiała nadal tułać się w obcej służbie.
Witraż z Somosierry
Jak podaje p. Dorota Janiszewska, Naczelnik wydziału ds. wschodnich i wychodźstwa Departament ds. Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego:
Więcej...
Na forum
- Brak postów do publikacji.
O nas
English Version
Oddziały Stowarzyszone
Kontakt
Arsenał - Stowarzyszenie Regimentów i Pułków Polskich 1717-1831
ul. Ptasia 4 lok 26
00-138 Warszawa
e-mail: info (at) arsenal.org.pl
Facebook: https://www.facebook.com/arsenal1717.1831
Twitter: @Arsenal17171831
Tapatalk (forum mobilne): Arsenał 1717-1831